Spiekbriefje Pythonhelphelp( str ) # print help-documentatie over de module tussen de haakjesinput en outputprint( "hallo!" ) # hallo!naam = input( "geef je naam: " ) # alles wat op 1 regel ingegeven wordt, wordt # (met eventuele spaties) bewaard in variabelex = int( input( "geef getal: " )) # int() zet input om naar geheel getalx = float( input( "geef getal: " ))# float() zet input om naar reëel getalprint(naam) # print de waarde van de variabele uit (bvb. Bo) print(x) # print de waarde van de variabele uit (bvb. 7)toekenning en wiskundige operatorensom = a + b # ken de waarde a+b toe aan de variabele som # operator + kan ook op tekst gebruikt worden (beide operandi type str)verschil = a - bproduct = a * b # operator * kan ook op tekst gebruikt worden # (een van de operandi type string, andere type int)deling = 7 / 2 # 3.5gehele_deling = 7 // 2 # 3 (i.p.v. 3.5)rest = 14 % 10 # 4, rest bij gehele deling macht = 2 ** 3 # 8, machtsverheffing, gebruik geen ^ i.p.v. **som += x # verkorte vorm voor som = som + x # analoog voor andere operatoren (-= /= *=)vogels[0] = "mus" # verander het eerste element in de lijst 'vogels'vergelijkingsoperatoren op int, float, stra == b # test op gelijkheid (voor int, float, str én bool)a != b # test op ongelijkheid (voor int, float, str én bool)-2.35 < 1.7 # test op 'strikt kleiner dan', True in dit geval "aap" <= "app" # test of linkeroperand alfabetisch voor rechteroperand komt, True"bos" > "bos" # test of linker- alfabetisch strikt na rechteroperand komt, False10000 >= 100 # test op 'groter of gelijk aan', True logische operatorennot het_regent # not: negatie van de logische uitspraak die volgthet_regent and de_zon_schijnt # and: logische EN a < 10 or a > 20 # or: logische OF (hier: True als a ∉ [10,20] )in - operatorif "el" in "appelmoes": # gaat na of tekst "el" in "appelmoes" zit (True) if 7 in [6,77,8]: # gaat na of 7 element is van lijst [6,77,8] (False)STRUCTURENkeuze: if-structuurif a == 0: print( "nul" )elif a < 0: # elif is optioneel (hoeft er niet te zijn) print( "negatief" )else: # else is optioneel (hoeft er niet te zijn) print( "positief" )herhaling (aantal niet vooraf gekend): while-lus # lees getallen in (en sommeer ze) tot er een getal groter dan 1000 gegeven wordtsom = 0 # geen deel van while-lus (wel voorbereiding) getal = float(input("Geef getal: ")) # deel 1 van while-luswhile getal <= 1000: # deel 2 van while-lus (geteste item is getal) som += getal # deel 3 van while-lus getal = float(input("Nog een: "))# deel 4 van while-lus (item wordt klaargezet)print( f"{som=}") # geen deel van de while-lus (gebeurt 1 maal)# lees getallen in (en sommeer ze) tot hun som groter dan 1000 issom = 0 # deel 1 van while-lus while som <= 1000: # deel 2 van while-lus (geteste item is som) getal = float(input( "Geef getal: ")) # deel 3 van while-lus som += getal # deel 4 van while-lus (item wordt klaargezet)print( f"{som=}") # geen deel van de while-lus (gebeurt 1 maal)Tip Schrijf eerst deel 2 van de lus (daaruit bepaal je het item dat getest wordt); daarna deel 1 en 4 (die zetten het item (voor het eerst of opnieuw) klaar en lijken wschl sterk op elkaar); tot slot deel 3 aanvullen met alles wat ook herhaald moet worden (deel 3 kan leeg zijn).herhaling (aantal vooraf gekend): for-lusfor i inrange(5): # teller in een range heeft best naam i, k, teller of index print(i) # i heeft achtereenvolgens de waarde 0 1 2 3 4 for i inrange(10,20,2): # in range(start,stop,step) stop is altijd exclusief print(i) # print de getallen 10 12 14 16 18 (telkens op nieuwe regel)for letter in tekst: print(letter) # print elke letter (of karakterteken) van de tekst # (telkens op nieuwe regel) vogels = ["mus","mees","raaf"]for vogel in vogels: # deze lus kan de elementen niet vervangen print(vogel) # print de woorden mus mees raaf (telkens op nieuwe regel)for i in range(len(vogels)): vogels[i] = vogels[i] + "je" # korte versie: vogels[i] += "je"# na afloop van bovenstaande lus is vogels gelijk aan ["musje","meesje","raafje"]
STRINGSstring is een collectie letters, te overlopen met fortekst = "papegaaienei"for letter in tekst: # voor elke letter in de string if letter in "aeiou": # controleer of die letter een klinker is print(letter) # zo ja, print uitslicing: deel van de collectie letters kopiërentekst[start] # letter op index 'start'tekst[start:stop] # substring van startindex tot net voor stopindextekst[start:stop:step] # analoog, enkel letters die stepgrootte van elkaar liggen# negatieve step: van achter naar voortekst[:] # kopie van hele teksttekst[::-1] # kopie van hele tekst achterstevoren # start ontbreekt -> vanaf index 0 # stop ontbreekt -> tot het einde # step ontbreekt -> stepgrootte = 1functies die string-argument nemenlengte = len("dagen") # berekent lengte van de string "dagen" (5)getal = float("-2.5") # zet tekst "-2.5" om naar reëel getal (getal bevat nu -2.5)getal = int("123") # zet tekst "123" om naar geheel getal (getal bevat nu 123)operatoren op strings"appel" + "bloesem" # concatenatie"hip " * 3 # dupliceren, resultaat is "hiphiphip"2 * "hoi" # dupliceren, resultaat is "hoihoi""appel" == "appel" # vergelijken (gelijk aan)"appel" != "peer" # vergelijken (niet gelijk aan)"appel" < "appelboom" # 'komt alfabetisch voor'; hoofdlettergevoelig"appel" <= "appelboom" # 'komt alfabetisch voor of is gelijk'; hoofdlettergevoelig"peer" > "appel" # 'komt alfabetisch na'; hoofdlettergevoelig"appel" >= "appel" # 'komt alfabetisch na of is gelijk'; hoofdlettergevoelig"el" in "appelboom" # gaat na of "el" substring is van "appelboom" (True)klasse string: constantenimport string # importeer eerst module string voor constanten gekend zijnstring.ascii_letters # abcdefghijklmnopqrstuvwxyzABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZstring.ascii_lowercase # abcdefghijklmnopqrstuvwxyzstring.ascii_uppercase # ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZstring.digits # 0123456789string.punctuation # !"#$%&'()*+,-./:;<=>?@[\]^_`{|}~methodes van de klasse stringomzetten naar kleine letters en/of hoofdletterstekst = "HeLLo 2u!!"klein = tekst.lower() # klein bevat "hello 2u!!"groot = tekst.upper() # groot bevat "HELLO 2U!!"titel = tekst.capitalize() # titel bevat "Hello 2u!!" (start met hoofdletter)wissel = tekst.swapcase() # wissel bevat "hEllO 2U!!"controleren op soort karaktertekens # gaat na of alle karaktertekens in de variabele tekst...if tekst.isalnum(): # ... een letter of cijfer voorstellen (alfanumeriek)if tekst.isalpha(): # ... een letter (groot of klein) voorstellenif tekst.isdigit(): # ... een cijfer voorstellenif tekst.islower(): # ... een kleine letter voorstellenif tekst.isspace(): # ... een witruimte (spatie, tab, return,...) voorstellenif tekst.isupper(): # ... een hoofdletter voorstellenif tekst.istitle(): # gaat na of de eerst voorkomende letter een hoofdletter is, # en alle volgende letters kleinzoeken naar substring, suffix, prefixindex = "appels".find("el") # bepaalt de eerste vindplaats van "el" in "appels" # (hier is dat 3); geeft -1 indien niet aanwezigaantal = zin.count("te") # telt hoe dikwijls substring "te" aanwezig is in zinif "zus".endswith("us"): # gaat na of "zus" eindig op "us" (True)if "broer".startswith("bro"): # gaat na of "broer" start met "bro" (True)spaties voor en achter weghalenzonder = " hé, hallo! ".strip() # haalt spaties voor & achter weg # zonder bevat nu "hé, hallo!" substrings vervangen en verwijderenzin = "het droom van het jongen"nieuw = zin.replace("het","de") # vervangt in zin elk voorkomen van "het" in "de"print(nieuw) # print op het scherm: de droom van de jongenweg = zin.replace("het","") # vervangt in zin elk voorkomen van "het" in lege str # dus verwijdert elk voorkomen van "het" # variabele weg bevat nu " droom van jongen" opsplitsen en samenplakkenwoorden = zin.split() # de zin wordt gesplitst op spaties; elk deel # wordt toegevoegd aan de lijst woorden wdn = " Dat is ok. ".split() # wdn is lijst ["Dat","is","ok."] (op spatie)w = " a;b c;d ".split(";") # w = [" a","b c","d "] (op ;-teken gesplitst)zin = " ".join(woorden) # de elementen van de opsomming (bijv. een lijst) woorden # worden aan elkaar geplakt met een spatie (" ") ertussenzin = "-".join(["gi","gan","tisch"]) # zin bevat "gi-gan-tisch" (met "-" tussen)
STRINGS voor outputf-string, geïnterpoleerde string, formatted string inhoud van variabelen makkelijk weergevennaam = input("Geef je naam: ") # gebruiker tikt in: Box = int(input("Geef een getal: ")) # gebruiker tikt in: 7 print( "Dag {naam}, je gaf {x} in.") # Dag {naam}, je gaf {x} in. -> f vergeten!print( f"Dag {naam}, je gaf {x} in.") # Dag Bo, je gaf 7 in. -> f voor 'formatted'print( f'Dag "{naam}", je gaf {x} in.') # Dag "Bo", je gaf 7 in. (let op ' ⟷ ")print( f"Dag '{naam}', je gaf {x} in.") # Dag 'Bo', je gaf 7 in. (let op " ⟷ ' )print( f"{naam=} en {x=}") # naam='Bo' en x=7 -> goed om te debuggen # type van variabele is nu ook af te leiden # 7 voor int, 7.0 voor float, '7' voor strLIJSTENdeclaratie en initialisatiesteden = ["Gent", "Genk", "Hasselt", "Ieper"]lege_lijst = [] # heeft lengte 0frequenties = [0] * 6 # frequenties bevat nu [0,0,0,0,0,0]lijst is opeenvolging elementen, te overlopen met forfor stad in steden: # voor elke element in de lijst if stad[0] == 'G': # controleer of stad met 'G' begint print(stad) # zo ja, print uitslicing: deel van de lijst kopiërenlijst[start] # element op index 'start'lijst[start:stop] # deellijst van startindex tot net voor stopindexlijst[start:stop:step] # analoog, enkel elementen die stepgrootte van elkaar liggen# negatieve step: van achter naar voortekst[:] # kopie van hele lijsttekst[::-1] # kopie van hele lijst achterstevoren # start ontbreekt -> vanaf index 0 # stop ontbreekt -> tot het einde # step ontbreekt -> stepgrootte = 1functies die lijst-argument nemenlengte = len([4,5]) # berekent lengte van de lijst [4,5] (is 2)eerste = min(steden) # berekent minimum van de elementen (is "Genk")grootste = max([7,9,5]) # brekent maximum van de elementen (is 9)som = sum([1, 2, 3]) # sommeert de elementen (is 6)# hergebruik NOOIT de naam van dergelijke functie als naam van de variabele!operatoren op lijstensteden + ["Aalst", "Brussel"] # concatenatie, resultaat bevat nu 6 steden[1, 2] * 3 # dupliceren, resultaat is [1, 2, 1, 2, 1, 2]3 * [1, 2] # dupliceren, resultaat is [1, 2, 1, 2, 1, 2][2, 6] == [1+1, 3+3] # vergelijkt elt per elt, resultaat is hier True"Ieper" in steden # gaat na of "Ieper" elt is van lijst steden (True)methodes van de klasse listlijst = ["a", "c"]lijst.append("d") # voegt achteraan een nieuw elt toe, lijst is ["a","c","d"]lijst.insert(1, "b") # schuift op index 1 elt "b" in, lijst is ["a","b","c","d"]lijst.remove("c") # haalt element "c" weg, lijst is ["a","b","d"]i = lijst.index("d") # geeft index van element "d", is 2 (in ["a","b","d"])k = lijst.index("x") # als element niet aanwezig is, is resultaat -1aantal = [5,6,5,5].count(5) # telt hoe dikwijls elt 5 voorkomt, resultaat is 3lijst = [3,7,9,1]lijst.sort() # lijst wordt gesorteerd van klein naar groot (bevat nu [1,3,7,9])lijst.reverse() # lijst wordt omgekeerd (bevat [9,7,3,1] na sorteren én omkeren)FUNCTIESdeclaratie en implementatiedef korting(x): # hoofding bestaat uit 'def', functienaam, parameterlijst return x / 10.0 # op het einde van de functie staat wat er teruggegeven wordt def is_langer_dan(lijst, lengte): # parameterlijst kan 0, 1 of meer parameters if len(lijst) > lengte: # bevatten return True # na een return-opdracht wordt het uitvoeren van # de functie stopgezet (daarom geen else nodig, return False # maar mag wel)def is_langer_dan(lijst, lengte): # als functie een boolean teruggeeft (True/False) return len(lijst) > lengte # mag die waarde 'ter plekke' (na return) # berekend wordengebruikprijs = 74.99 afslag = korting(prijs) # functie 'korting' wordt opgeroepen met argument prijs, # resultaat wordt bewaard in variabele afslag # (functienaam NIET hergebruiken als naam voor variabele!)print(korting(250.0)) # resultaat van functieoproep wordt onmiddellijk gebruikt woorden = ["aap", "noot", "mies"]if not is_langer_dan(woorden, 4): # resultaat van functieoproep is boolean, dus print("lijst is vrij kort") # wordt ook als zodanig gebruikt (in een test)